Hoe om te gaan met menstruatiepijn

Ik ben een gezondheidsredacteur die zelf last heeft van hevige menstruatiepijn, waardoor een groot deel van mijn werk- en privéleven draait om het onderzoeken van de menstruatiecyclus en hoe je ermee omgaat wanneer die je uit balans brengt.

Bekend als dysmenorroe, treft het tot wel 90% van de mensen die menstrueren. Toch wordt pijn die zo sterk is dat ze je normale leven – zoals sociaal contact, werk of sport – belemmert, niet als een normale bijwerking van de menstruatiecyclus beschouwd. Dat betekent dat mensen met menstruatiepijn hun symptomen serieus moeten nemen en met een arts moeten praten om te achterhalen of er sprake is van ernstigere aandoeningen, zoals PCOS of endometriose.

Wat veroorzaakt menstruatiepijn?

Menstruatiepijn wordt meestal veroorzaakt doordat de baarmoeder samentrekt om het baarmoederslijmvlies af te stoten. Die samentrekkingen kunnen ongemakkelijk of zelfs pijnlijk zijn. Ze worden veroorzaakt door prostaglandinen – hormoonachtige stoffen die vrijkomen bij het afbreken van het baarmoederslijmvlies. Mensen met hogere niveaus prostaglandinen ervaren doorgaans meer pijn, wat vaak genetisch bepaald is.

Deze samentrekkingen kunnen ook andere organen in de onderbuik beïnvloeden. Prostaglandinen werken niet alleen op de baarmoeder, maar ook op de darmen. Dit verklaart buikpijn, misselijkheid en veranderingen in de stoelgang die veel mensen tijdens hun menstruatie ervaren.

Ernstigere aandoeningen, zoals endometriose, kunnen de pijn verergeren. Hierbij groeit weefsel dat lijkt op baarmoederslijmvlies buiten de baarmoeder. Tijdens de menstruatie krijgt dit weefsel hetzelfde signaal om af te stoten, wat kan leiden tot lokale bloedingen, ontstekingen en op termijn littekenweefsel dat organen kan doen verkleven.

Hoe kun je menstruatiepijn verlichten?

Iedereen ervaart menstruatiepijn anders. Sommigen zoeken manieren om de intensiteit van de pijn te verminderen, terwijl anderen vooral proberen zich zo comfortabel mogelijk te voelen.

Medicatie: de beste farmaceutische oplossing is ibuprofen of andere ontstekingsremmers. Deze verminderen de productie van prostaglandinen. Ze zijn niet voor iedereen geschikt en moeten altijd volgens de gebruiksaanwijzing of op advies van een huisarts of apotheker worden ingenomen. Sommige middelen zijn specifiek ontwikkeld voor menstruatiepijn en bevatten vaak deze ontstekingsremmers, soms gecombineerd met cafeïne voor extra energie.

Warmte: een warmwaterkruik op de buik voelt vaak prettig, en daar zit ook wetenschap achter. Warmte helpt de spieren ontspannen, waardoor de samentrekkingen minder intens worden. Daarnaast zorgt warmte voor vaatverwijding, wat de bloedcirculatie verbetert. Dit helpt zuurstof en voedingsstoffen naar de spieren te brengen, waardoor de baarmoederspieren ontspannen en krampen afnemen.

Elektrostimulatie: producten zoals de Compex TENS-apparaten gebruiken elektrostimulatie om menstruatiepijn te verminderen. Ze stimuleren zenuwvezels via een tintelend gevoel onder de elektroden. Deze signalen bereiken de hersenen via het ruggenmerg en verminderen of blokkeren de pijnsignalen.

Natuurlijke remedies: sommige mensen zweren bij magnesiumsupplementen (die spierkrampen kunnen verminderen) of kruidenthee om pijn te verzachten. Hoewel het wetenschappelijk bewijs varieert, geldt: wat voor jou werkt, is waardevol. Als je een eenvoudige gewoonte hebt die helpt, blijf die dan toepassen.

Sporten met menstruatiepijn

Voor veel mensen voelt bewegen tijdens menstruatiepijn te zwaar. Als dat voor jou geldt, luister naar je lichaam en neem rust.

Toch kan lichte beweging helpen. Sport kan prostaglandinen verminderen en de bloedcirculatie verbeteren, wat spanning verlaagt. Bovendien heeft bewegen een positief effect op je mentale welzijn en kan het je stemming verbeteren.

Pilates is bijvoorbeeld geschikt omdat het niet te intensief is en een goede balans biedt tussen stretchen en het activeren van spieren zoals de buik, heupen en rug.

Als ik naar de sportschool ga, houd ik het simpel om overbelasting te vermijden. Tijdens het trainen voor een wedstrijd loop ik soms toch, maar vermijd ik de eerste twee dagen van mijn menstruatie. Tijdens het lopen kies ik voor een lage intensiteit en draag ik menstruatieondergoed voor comfort en bescherming.

Op lange termijn helpt regelmatig sporten om menstruatiepijn te verminderen. Door buiten je menstruatie om actief te blijven, wordt het makkelijker om ook tijdens je cyclus te bewegen.

Voeding bij menstruatiepijn

Goede voeding, zowel tijdens als buiten je menstruatie, kan helpen pijn te verminderen.

Veel mensen kiezen tijdens hun menstruatie voor licht verteerbaar voedsel, zoals soep, crackers en toast. Dit voorkomt extra spijsverteringsklachten en voelt vaak warm en geruststellend.

Vezelrijke voeding zoals groenten, bonen en peulvruchten kan tijdens krampen moeilijker te verdragen zijn, maar is belangrijk in je algemene dieet. Vezels helpen overtollig oestrogeen af te voeren en verminderen ontstekingen.

Magnesium ondersteunt de spierfunctie en vermindert krampen. Het zit onder andere in pure chocolade, avocado’s en noten. Kalium helpt ook tegen krampen en zit in bananen, gedroogd fruit en spinazie.

Tijdens je menstruatie verlies je ijzer. Ongeveer een derde van de vrouwen in de vruchtbare leeftijd heeft een tekort. IJzer zit in rood vlees, groene bladgroenten en bonen. Heb je zware menstruaties en vaak last van vermoeidheid, bespreek dit dan met je huisarts.

Wanneer wordt menstruatiepijn een probleem?

Hoewel menstruatiepijn vaak voorkomt, is ernstige pijn niet normaal. Je menstruatie mag ongemakkelijk zijn, maar mag je leven niet verstoren of ondraaglijke pijn veroorzaken.

Als je dagelijkse activiteiten niet kunt voortzetten of als vrij verkrijgbare medicatie niet helpt, is het belangrijk om een arts te raadplegen om de oorzaak te achterhalen.

De gezondheid van vrouwen krijgt niet altijd de aandacht die ze verdient, maar je hebt recht op hulp. Als je het gevoel hebt dat er iets niet klopt, blijf je klachten melden totdat er naar je geluisterd wordt.

🙋 Veelgestelde vragen – Menstruatiepijn

❓ Is het normaal om tijdens de menstruatie veel pijn te hebben?

Nee. Lichte tot matige menstruatiepijn komt vaak voor, maar hevige pijn die je belemmert in je dagelijkse leven mag niet als normaal worden beschouwd. Ze kunnen wijzen op aandoeningen zoals endometriose of het polycysteus ovariumsyndroom (PCOS).

❓ Hoe kun je menstruatiepijn snel verlichten?

Er zijn verschillende manieren om menstruatiepijn snel te verlichten:

• ontstekingsremmers (zoals ibuprofen)
• warmte (warmwaterkruik)
• elektrostimulatie (TENS)
• bepaalde natuurlijke methoden zoals magnesium of kruidenthee

❓ Helpt sporten om menstruatiepijn te verminderen?

Ja, het beoefenen van een rustige fysieke activiteit zoals yoga of pilates kan menstruatiepijn verminderen. Sporten verbetert de bloedcirculatie en vermindert de productie van prostaglandines, die verantwoordelijk zijn voor krampen.

❓ Wat kun je eten om menstruatiepijn te verlichten?

Een aangepast dieet kan helpen om krampen te verminderen:

• voedingsmiddelen die rijk zijn aan magnesium (pure chocolade, noten)
• voedingsmiddelen die rijk zijn aan ijzer (groene groenten, rood vlees)
• voedingsmiddelen die rijk zijn aan kalium (bananen, spinazie)

❓ Wanneer moet u een arts raadplegen bij menstruatiepijn?

Het is raadzaam om een arts te raadplegen als:

• de pijn zeer hevig of invaliderend is
• medicijnen geen verlichting bieden
• de pijn in de loop van de tijd erger wordt
• de pijn uw dagelijks leven ernstig verstoort