In Frankrijk zou ongeveer 2% van de bevolking te maken krijgen met ischias. Een ischias kenmerkt zich door een intense pijn langs het verloop van de heupzenuw, vanaf de onderrug tot in het been. Vaak gaat dit gepaard met lage rugpijn; men spreekt dan van lumboschialgie. Maar hoe herken je nu precies een ischias? Welke methoden bestaan er om de pijn van een ischias te verlichten en vooral een terugkeer te voorkomen? Dat leest u in dit artikel.
Ischias begrijpen en de oorzaken ervan
De heupzenuw (nervus ischiadicus) is de langste zenuw in het menselijk lichaam. Deze zenuw wordt gevormd door de zenuwwortels van de lendenwervels L4, L5 en de sacrale wervels S1, S2 en soms S3. Deze zenuwwortels ontspringen uit het ruggenmerg, dat zich binnen het wervelkanaal bevindt. De heupzenuw loopt vanuit de wervelkolom, via de bil, langs elke been tot aan de voeten.
De pijn bij ischias wordt meestal aan één kant van het lichaam gevoeld en kan variëren in intensiteit. Het kan zich uiten als een stekende pijn, een brandend gevoel, tintelingen of gevoelloosheid. De pijn kan zich bevinden in de bil, de onderrug, de achterkant van het bovenbeen of de kuit, en zelfs tot aan de voet toe.
Ischias wordt vaak veroorzaakt door een beknelling of irritatie van de heupzenuw. Veelvoorkomende oorzaken zijn:
- een lumbale hernia;
- spinale stenose (vernauwing van het wervelkanaal);
- spondylolisthesis (het verschuiven van een wervel over een andere);
- of spierirritatie door overmatige spanning.
Herkennen van ischias op basis van de locatie van de klachten
Ischias kan worden vastgesteld door een gezondheidsprofessional, meestal een arts of een orthopedisch specialist. Voordat u een specialist raadpleegt, zijn dit enkele veelvoorkomende symptomen die kunnen wijzen op ischias:
Pijn langs de heupzenuw
De pijn wordt meestal aan één zijde van het lichaam gevoeld en volgt het verloop van de zenuw, van de rug tot aan de voet. De intensiteit varieert van mild tot zeer hevig en invaliderend.
Pijn in de bil en het been
De pijn kan zich voordoen in de bil, de onderrug, de achterkant van het bovenbeen of de kuit, en zelfs tot aan de voet. Het kan omschreven worden als stekende pijn, brandend gevoel, tintelingen of gevoelloosheid.
Pijn die verergert bij bepaalde bewegingen
De pijn van ischias kan toenemen bij specifieke bewegingen zoals vooroverbuigen, lang zitten, hoesten of niezen.
Spierzwakte
Ernstige ischias kan leiden tot spierzwakte in het aangedane been. U kunt moeite hebben met het optillen van de voet, het buigen van de knie of bepaalde bewegingen maken.
Als u deze symptomen ervaart, wordt het aangeraden om een arts te raadplegen voor een nauwkeurige diagnose. De arts zal meestal een lichamelijk onderzoek uitvoeren en vragen stellen over uw klachten. Aanvullend onderzoek, zoals röntgenfoto’s, een MRI of een elektromyografie kunnen worden ingezet om het ischias-diagnose te bevestigen en de onderliggende oorzaak te bepalen.
Pijn van een ischias verlichten
De behandeling van ischias hangt af van de onderliggende oorzaak en de ernst van de symptomen. In de meeste gevallen verbetert ischias met conservatieve maatregelen. Rust, het aanbrengen van ijs of warmte, rekoefeningen, fysiotherapie en het gebruik van ontstekingsremmende medicijnen zijn de eerste stappen. In ernstigere gevallen kan een chirurgische ingreep overwogen worden om de druk op de heupzenuw te verlichten.
Hier zijn enkele manieren waarop u de pijn van ischias kunt verlichten:
Rust en activiteit aanpassen
Rust zoveel als nodig, maar blijf niet te lang in bed liggen, want dat kan de spieren verzwakken. Pas uw activiteiten aan door bewegingen of houdingen die de pijn verergeren te vermijden. Het is ook aan te raden om op uw zij te slapen om de ischias te verlichten. Werkt u op kantoor, probeer dan regelmatig op te staan en een paar minuten te lopen.
Warmte of koude toepassen
Het aanbrengen van warme of koude kompressen kan helpen om de pijn te verlichten. Probeer beide om te ontdekken wat voor u het beste werkt. Gebruik hiervoor warmte-/koudepacks gedurende 15 tot 20 minuten, meerdere keren per dag.
Medicatie
Vrij verkrijgbare medicijnen zoals niet-steroïde ontstekingsremmers kunnen helpen om de ontsteking te verminderen en de pijn te verzachten. Vraag advies aan uw apotheker of arts over de juiste opties en doseringen.
Rek- en versterkingsoefeningen
Bepaalde rekoefeningen kunnen helpen om de druk op de heupzenuw te verminderen. Versterkingsoefeningen gericht op de rug-, buik- en beenspieren zijn ook nuttig. Raadpleeg echter een arts of fysiotherapeut voor specifieke adviezen en om te voorkomen dat u de klachten verergert.
Fysiotherapie en elektrostimulatie
Een fysiotherapeut kan specifieke technieken aanbevelen zoals manuele therapie, elektrotherapie, warmte- of koudetherapie en aangepaste oefeningen om de pijn te verlichten en de mobiliteit te verbeteren. Qua elektrostimulatie worden TENS-programma’s geadviseerd.
Ontspanningstechnieken en stressmanagement
Stress kan de pijn verergeren. Ontspanningstechnieken zoals diepe ademhaling, yoga, meditatie of biofeedback kunnen helpen om de spierspanning te verminderen en de pijn te verzachten.
Kinesiologisch tape
Dit kan overwogen worden als optie om de symptomen van ischias te verlichten, al verschilt de effectiviteit van persoon tot persoon. Kinesiologisch tape kan mogelijk voordelen bieden voor mensen met ischias. Kinesio-Tape | Compex.
In alle gevallen is het belangrijk om een gezondheidsprofessional te raadplegen voor een behandeling op maat.
Een terugkeer van ischias voorkomen
Hoewel het niet mogelijk is om het opnieuw optreden van ischias volledig te voorkomen, zijn er bepaalde maatregelen die u kunt nemen om het risico te verkleinen. Hier zijn enkele tips:
Behoud een goede houding
Neem een correcte houding aan wanneer u zit, staat of beweegt. Vermijd langdurig dezelfde houding en gebruik een lendensteun indien nodig.
Beweeg regelmatig
Blijf fysiek actief om de kracht en flexibiliteit van uw rug en spieren te behouden. Kies voor activiteiten met weinig belasting, zoals zwemmen, fietsen of wandelen, en vermijd activiteiten die uw rug te veel belasten. Versterk vooral uw core, elektrostimulatie kan hierbij helpen.
Gebruik de juiste tiltechnieken
Buig uw knieën, houd uw rug recht en gebruik uw beenspieren in plaats van uw rug bij het tillen van zware objecten.
Vermijd plotselinge bewegingen en overmatige draaiingen
Let op uw bewegingen, voorkom plotselinge bewegingen en overdreven draaiingen van de rug, vooral bij tillen of fysieke activiteiten.
Behoud een gezond gewicht
Een gezond gewicht helpt om de druk op uw wervelkolom te verminderen en het risico op beknelling van de heupzenuw te minimaliseren.
Adopteer gezonde leefgewoonten
Een evenwichtige voeding, stressmanagement, voldoende slaap en stoppen met roken dragen bij aan een goede gezondheid en verminderen het risico op rugproblemen, waaronder ischias.
Luister naar uw lichaam
Let op vroege signalen van ischias, zoals pijn of spanning in de onderrug of bil. Neem preventieve maatregelen zoals zachte rekoefeningen om de spanning te verlichten en verergering te voorkomen.
Door al deze technieken toe te passen, zou u een terugkeer van ischias moeten kunnen voorkomen. En vooral uw favoriete sportactiviteiten met een gerust hart en veilig blijven beoefenen.
